Gdy nastolatki chcą się wyprowadzić

Dla niektórych nastolatków przedwczesne opuszczenie domu staje się nieuniknione, ponieważ rozpoczynają naukę zawodu lub studia z dala od domu. Dla innych nastolatków przyczyną rozważania zmiany miejsca zamieszkania mogą być konflikty rodzinne. Młodzież może jednak swobodnie wybierać miejsce zamieszkania dopiero po ukończeniu 18 lat. Wcześniej obowiązuje zasada: nieletni mogą opuścić dom rodzinny wyłącznie za zgodą rodziców. W niniejszym artykule dowiedzą się Państwo, jak wygląda sytuacja prawna w przypadku, gdy przyczyną wyprowadzki są napięcia i konflikty z rodzicami, a także co rodzice i młodzi dorośli powinni wiedzieć na ten temat.

To, że młodzież pragnie uniezależnić się od domu, aby cieszyć się wolnością i samodzielnością, jest całkowicie normalnym procesem rozwojowym. Jednak do momentu osiągnięcia pełnoletności rodzice, w ramach władzy rodzicielskiej, sprawują pełną opiekę osobistą oraz zarządztwo majątkowe nad swoim potomstwem. Opieka osobista obejmuje również tzw. prawo do decydowania o miejscu pobytu. Oznacza to, że rodzice mogą decydować, gdzie ich dziecko będzie mieszkać na stałe i gdzie będzie znajdować się jego centrum życia. Kto więc chciałby wyprowadzić się z domu już w wieku 16 lub 17 lat, musi bezwzględnie uzyskać ich zgodę.

Jeśli uważają Państwo, że Państwa dziecko jest wystarczająco dojrzałe i odpowiedzialne, aby mieszkać samodzielnie, lub jeśli rozpoczęcie nauki w szkole zawodowej lub na studiach wiąże się ze zmianą miejsca zamieszkania, nic nie stoi na przeszkodzie, aby dziecko wynajęło własne mieszkanie lub pokój we wspólnym mieszkaniu za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych. Należy jednak pamiętać, że osoby poniżej 18. roku życia mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W związku z tym nieletni nie mogą samodzielnie podpisywać umowy najmu. Również umowa z dostawcą energii lub umowa na telefon komórkowy wymagają zgody rodziców, dopóki dziecko jest niepełnoletnie.

W przypadku wystąpienia poważnych okoliczności zagrażających dobru dziecka młodzież może zwrócić się do urzędu ds. młodzieży w celu uzyskania wsparcia oraz doprowadzenia do wydania przez sąd rodzinny odpowiedniej decyzji, która np. pozbawi prawo do decydowania o miejscu pobytu dziecka. „Zwykłe” konflikty, jakie występują w okresie dojrzewania niemal w każdej rodzinie, nie stanowią wystarczającej podstawy do podjęcia tak daleko idących środków.

Rodzice są zobowiązani do utrzymywania dzieci, również po ukończeniu przez nie 18. roku życia. Obowiązek alimentacyjny wygasa dopiero wtedy, gdy dzieci osiągną samodzielność finansową, czyli zazwyczaj po ukończeniu kształcenia zawodowego lub studiów, lub – pod pewnymi dodatkowymi warunkami – do momentu osiągnięcia przez nie 25. roku życia. Dotyczy to również sytuacji, gdy dzieci nie mieszkają już w domu rodzinnym.

Jeśli młoda osoba odbywa kształcenie zawodowe i z tego powodu nie mieszka już z rodzicami, może otrzymać zasiłek na kształcenie zawodowe, o ile spełnione są odpowiednie warunki. Studenci mogą ubiegać się o stypendium BAföG. W przypadku kształcenia szkolnego może przysługiwać uczniowski BAföG. Nieletni praktykanci i studenci mają takie same uprawnienia jak osoby pełnoletnie. Porady dotyczące kształcenia zawodowego lub studiów można znaleźć na portalu Familienportal.NRW.