Kłótnia między rodzeństwem

Czasami chodzi o zabawkę, czasami o uwagę, a czasami o „niesprawiedliwe” traktowanie: kłótnie między rodzeństwem są częścią codziennego życia rodzinnego. Dla rodziców jest to często męczące, jednak konflikty są czymś normalnym, a nawet stanowią ważny element rozwoju. Ale dlaczego rodzeństwo tak często się kłóci? Jak rodzice powinni najlepiej sobie z tym radzić i kiedy powinni interweniować? Tutaj znajdą Państwo wskazówki dotyczące spokojnego postępowania z kłótliwymi dziećmi.

Rodzeństwo spędza ze sobą dużo czasu: dzieli wspólny dom, zabawki oraz miłość rodziców. Do tego dochodzi ciągłe porównywanie dzieci między sobą. Nic dziwnego, że podczas zabawy lub przy stole atmosfera szybko się psuje: „Ale to jest moje”, „Karemowi wolno, a mi nie”; „Lilli pociągnęła mnie za włosy”, „Luca jest dla Pana ważniejszy ode mnie”. Wiele z tych sytuacji będzie Państwu, jako rodzicom, dobrze znanych.

Kłótnie między rodzeństwem często dotyczą drobiazgów. Najczęstszymi przyczynami sporów są konflikty dotyczące posiadania zabawek, ulubionego miejsca na kanapie lub rywalizacji o uwagę rodziców. Czasami do tego dochodzą jeszcze głód, zmęczenie lub stres, które eskalują spór.

Rodzice powinni jednak wiedzieć: częste kłótnie nie są oznaką złego wychowania, lecz normalną częścią rozwoju. Częste kłótnie nie oznaczają również, że rodzeństwo się nie lubi. Wiele dzieci kłóci się kilka razy dziennie, a po pięciu minutach wszystko jest już zapomniane. Miłość między rodzeństwem umacnia się poprzez drobne tarcia, a więź w wieku dorosłym jest często szczególnie bliska i oparta na zaufaniu.

Chociaż ciągłe kłótnie mogą być irytujące, rodzeństwo uczy się dzięki nim radzić sobie z konfliktami. Ma to istotny wpływ na proces dorastania.  

Podczas kłótni dzieci uczą się:

• opisywania własnych potrzeb, 
• rozwijać empatię, 
• rozwiązywanie konfliktów, 
• znalezienie kompromisów, 
• umiejętność postawienia na swoim i ustępstwa, 
• radzenie sobie z frustracjami, 
• oswojenie się z zasadami społecznymi.

Nie chodzi o to, by unikać kłótni. Znacznie ważniejsze jest właściwe towarzyszenie dzieciom w tej sytuacji. W ten sposób dzieci mogą nauczyć się radzić sobie z konfliktami. Korzystają na tym, gdy zachęca się je do samodzielnego poszukiwania rozwiązań. Kłótnia nie zawsze wymaga zatem interwencji rodziców. Często kłótnia rozwiązuje się sama, a wkrótce potem rodzeństwo znów się razem śmieje.

Młodsze dzieci zasadniczo potrzebują większego wsparcia ze strony rodziców, natomiast od wieku szkolnego dzieci są w stanie w coraz większym stopniu samodzielnie opracowywać rozwiązania.

Konieczna jest interwencja, gdy spór wymyka się spod kontroli. W szczególności wtedy, gdy

• słabsze dziecko jest systematycznie wykluczane i nie jest w stanie się bronić, 
• konflikty nasilają się, 
• dziecko doznaje krzywdy fizycznej lub emocjonalnej, 
• występuje wyraźna nierównowaga sił
• lub dziecko jest stale smutne lub przestraszone i zamyka się w sobie. 

Bardzo ważne jest zachowanie spokoju – nawet jeśli przychodzi to Państwu z trudem. Rodzice są wzorem do naśladowania, a dzieci kierują się reakcjami rodziców. Osoba, która zachowuje spokój, ma największe szanse na złagodzenie sytuacji.

Istnieją sytuacje, w których rodzice powinni zwrócić się o pomoc:

• gdy kłótnia nieustannie się zaostrza, 
• gdy dziecko jest regularnie represjonowane, 
• w przypadku przemocy fizycznej, 
• gdy jako rodzice czują Państwo się stale przytłoczeni. 

Poszukiwanie pomocy nie jest oznaką słabości, lecz rodzicielskiej odpowiedzialności. Z bezpłatnych usług ośrodków doradczych mogą Państwo korzystać w sposób poufny, a także anonimowo.