Wspieranie odporności psychicznej
Najważniejsze informacje na temat odporności psychicznej w skrócie
- Odporność psychiczna to zdolność do radzenia sobie z wyzwaniami i kryzysami oraz do zachowania wewnętrznej równowagi pomimo trudności.
- Nie jest to cecha wrodzona, lecz rozwija się ona poprzez doświadczenia, relacje i wsparcie w życiu codziennym.
- Niezawodne osoby bliskie, szacunek oraz bezpieczeństwo emocjonalne stanowią podstawę odporności psychicznej.
- Dzieci wzmacniają swoją pewność siebie, gdy mogą zdobywać własne doświadczenia, przyjmować na siebie odpowiedzialność odpowiednią do wieku oraz samodzielnie rozwiązywać problemy.
- Otwarte rozmowy na temat uczuć, zmartwień i obaw pomagają dzieciom lepiej radzić sobie w trudnych sytuacjach.
- Rodzice są ważnymi wzorami do naśladowania: Osoby, które pozwalają sobie na okazywanie uczuć, przyjmują wsparcie i konstruktywnie radzą sobie z wyzwaniami, przekazują dzieciom poczucie pewności siebie oraz strategie radzenia sobie z trudnościami.
Siła i odporność w życiu dzięki odporności psychicznej
Dzisiejsze dzieci dorastają w świecie, w którym panują gwałtowne zmiany i niepewność. Wiadomości o wojnach, zmianach klimatycznych czy napięciach społecznych nie omijają codziennego życia rodzinnego i mogą wywoływać u dzieci niepokój lub stanowić dla nich obciążenie. Tym ważniejsza staje się odporność psychiczna – umiejętność pewnego radzenia sobie z wyzwaniami i sytuacjami stresowymi oraz odnajdywania wewnętrznej równowagi pomimo trudnych okoliczności. Rodzice mogą w znacznym stopniu przyczynić się do rozwijania tej siły w codziennym życiu. Już niewielkie doświadczenia związane z poczuciem własnej skuteczności, stabilne relacje oraz atmosfera wzajemnego szacunku w rodzinie pomagają dzieciom rozwijać zaufanie do siebie i do innych.
Co oznacza pojęcie „odporności psychicznej”?
Termin „odporność psychiczna” odnosi się do odporności psychicznej i opisuje zdolność człowieka do radzenia sobie w trudnych sytuacjach, skutecznego regenerowania się po stresujących doświadczeniach, a w idealnym przypadku nawet do wychodzenia z nich wzmocnionym. Nie jest to cecha wrodzona, którą albo się posiada, albo nie. Odporność psychiczna rozwija się raczej w trakcie życia – zwłaszcza dzięki pokonywaniu wyzwań, stabilnym relacjom oraz doświadczeniu, że w sytuacjach kryzysowych można polegać na społecznej sieci bezpieczeństwa.
Bycie odpornym psychicznie nie oznacza bycia zawsze silnym ani po prostu znoszenia problemów, lecz posiadanie podstawowego przekonania, że można pozytywnie wpływać na swoją sytuację osobistą i rozwijać się w obliczu trudnych sytuacji.
Jak wyjaśnić dziecku, co oznacza bycie „odpornym psychicznie”?
Można wyjaśnić, że odporność psychiczna jest jak supermoc, która pomaga nam odzyskać siły po trudnych chwilach – i która staje się coraz silniejsza wraz z każdym pokonanym wyzwaniem. Szczególnie zrozumiałe staje się to dzięki przykładom zaczerpniętym z codziennego życia:
Wyobraź sobie, że upadasz podczas jazdy na rowerze. To boli i być może czujesz smutek lub złość. Jednak po chwili uspokaja się Pan/Pani, ponownie wsiada na rower i jedzie dalej. Albo otrzymał Pan/Pani słabą ocenę z testu i jest Pan/Pani rozczarowany. Jednak po pierwszym zaskoczeniu może Pan/Pani pomyśleć: „To nie było przyjemne, ale mogę skorzystać z pomocy w nauce, aby z poczuciem pewności przystąpić do następnego egzaminu”. Właśnie na tym polega odporność psychiczna: na umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach, niepoddawanie się po porażce, odzyskiwanie odwagi i kontynuowanie działań.
Dlaczego odporność psychiczna ma dziś szczególne znaczenie
Odporność psychiczna pomaga dzieciom
- samodzielnie radzić sobie z nowymi sytuacjami w życiu codziennym,
- w sytuacjach kryzysowych działać w sposób zorientowany na rozwiązanie problemu,
- wyrażać uczucia, takie jak strach czy obawy,
- szukanie i przyjmowanie wsparcia,
- lepsze oszacowanie znaczenia niepokojących wiadomości,
- mieć zaufanie do własnej zdolności do działania,
- przetrwać sytuacje kryzysowe bez trwałych negatywnych skutków,
- a także zachować nadzieję i optymizm nawet w trudnych czasach.
Odporność psychiczna może nie tylko pomóc dzieciom i młodzieży lepiej radzić sobie z codziennymi wyzwaniami. Może ona również okazać się szczególnie cenna w emocjonalnym przetworzeniu negatywnych wydarzeń na świecie, takich jak wojny i klęski żywiołowe. Nawet jeśli nie są to sytuacje, które można rozwiązać indywidualnymi siłami, odporność psychiczna stanowi ważną umiejętność pozwalającą zachować optymizm w czasach globalnych kryzysów.
W jaki sposób rodzice mogą wzmacniać odporność psychiczną swojego dziecka
Gdzie można uzyskać pomoc i poradę?
Każde dziecko inaczej przeżywa trudne sytuacje. Jeśli obawy, lęki lub inne objawy stresu utrzymują się przez dłuższy czas lub nie są Państwo pewni, w jaki sposób mogą Państwo wesprzeć swoje dziecko, powinni Państwo zwrócić się o pomoc.
Bezpłatne infolinie:
- Dla dzieci i młodzieży: Z numerem Nummer gegen Kummer można skontaktować się pod numerem 116 116.
- Dla rodziców: W ramach Elterntelefon mogą Państwo uzyskać bezpłatną pomoc pod numerem 0800 1110550.
- Poradnia telefoniczna jest dostępna przez całą dobę pod numerem 0800 111 0 111.
Pomocą mogą służyć również pediatrzy oraz psychoterapeuci dziecięcy i młodzieżowi.
Pod adresem Moim Przewodniku Rodzinnym znajdą Państwo punkty doradcze i ośrodki pomocy rodzinnej w swojej okolicy.
To również może Pana/Panią zainteresować
Więcej informacji Linki do dalszej lektury
