Wskazówki dla samotnych ojców

Ansgar Röhrbein: Powiedział pan to! Nie ma czegoś takiego jak "samotni ojcowie"! Nawiasem mówiąc, matki też nie. Z pewnością na początku robi dużą różnicę, czy znalazłem się w tej sytuacji z dnia na dzień, niemal z konieczności, czy też podjąłem zaplanowaną decyzję po długim procesie przetwarzania, refleksji i negocjacji.

Ponadto, Pana własny stan również może mieć znaczący wpływ na to, w jaki sposób przyjmie Pan i zorganizuje rolę ojca:

• Jak bardzo wciąż cierpię z powodu śmierci lub utraty mojego partnera?
• Jeśli Pana były partner wciąż żyje, czy istnieje wspólna komunikacja i współpraca dotycząca dzieci? Co jest udane, a co może być trudne?
• Czy czuję się bardziej jak przegrany, czy jak osoba kształtująca sytuację?
• Czy jestem może szczęśliwy, że w końcu mogę zająć miejsce w życiu dziecka, którego zawsze pragnąłem?
• W jakim stopniu czuję się postrzegany jako osoba i zadanie przez osoby wokół mnie?
• Kogo mam u boku, aby podzielić się częścią odpowiedzialności?

Po sytuacjach separacji, w których ojciec został porzucony lub po nagłej stracie z powodu choroby lub śmierci, ojciec jako mężczyzna i partner musi przede wszystkim pogodzić się ze stratą, a jednocześnie wspierać dziecko w jego sytuacji.

Jeśli sytuacja została starannie skoordynowana i wspólnie wynegocjowana, ojciec może być w pełni sił i prawdopodobnie łatwiej będzie mu sprostać temu zadaniu.

Ojcowie, którzy pracują w pełnym wymiarze godzin, często zmagają się z pytaniem, jak zorganizować i zapewnić dobrą opiekę swoim dzieciom podczas ich nieobecności w pracy i na kogo mogą liczyć w swojej sieci.

Ojcowie, którzy otrzymują świadczenia państwowe, prawdopodobnie bardziej martwią się o utrzymanie rodziny i sfinansowanie niezbędnych dodatkowych zakupów lub działań, np. wycieczek szkolnych itp.

Trudno mi udzielać rad, ponieważ każda sytuacja jest wyjątkowa i rządzi się swoimi prawami. Dlatego też każda sytuacja wymaga indywidualnego, dostosowanego rozwiązania! Z mojego doświadczenia wynika jednak, że pomocne dla ojca, a zwłaszcza dla dzieci w pierwszych dniach, jest sprawdzenie, co można zachować z poprzedniej rutyny, a co należy zmienić.

Zwykle pomaga dzieciom, jeśli pewne struktury i rytuały pozostają na miejscu w codziennym życiu, aby mogły się ich "trzymać". Następnie rodzina potrzebuje planu opartego na haśle "kto, co i kiedy":

• Co ojciec może zrobić sam?
• Co które dziecko może wziąć na siebie, co były partner (matka) lub były partner nadal może robić i kto będzie w stanie wspierać rodzinę poza tym?
• Czy istnieje potrzeba dodatkowej opieki dziennej, innych godzin w przedszkolu, wsparcia ze strony pracodawcy, rodziny itp.

W tym procesie wyjaśniania i sortowania, neutralna zaufana osoba ze środowiska rodzinnego - ciotka (matka chrzestna), przyjaciel itp. - lub specjalista z poradni lub urzędu ds. młodzieży często może zapewnić wsparcie.

Oczywiście, ojciec również potrzebuje przestrzeni dla siebie w tym burzliwym czasie: aby myśleć, planować, odetchnąć, odzyskać siły, smucić się itp. Nierzadko jednak życie codzienne pochłania tak wiele czasu ojca, że ważne jest, aby dobrzy przyjaciele po prostu przyszli i "opatulili" ojca lub przynieśli wszystko na przytulny wieczór.

W zależności od sytuacji zawodowej, dla większości samotnych ojców, których poznałem, ważne było, aby mogli polegać na stabilnym systemie opieki nad dziećmi, który mógłby również elastycznie reagować w gorączkowych godzinach pracy. Niezależnie od tego, czy jest to niezawodna opiekunka do dziecka, u której dzieci mogą czasami zostać na noc, czy też "neutralni" dziadkowie i krewni (ze strony mamy lub taty), którzy mają ich za plecami - lub wiążące porozumienie między samymi rodzicami.

Im bardziej ojciec czuje się odizolowany od dzieci, tym większą odczuwa presję i ciężar odpowiedzialności.

Ważne jest również, aby porozmawiać z pracodawcą na wczesnym etapie o środkach, które należy podjąć, jeśli dziecko musi zostać niespodziewanie odebrane z przedszkola lub szkoły lub jeśli dziecko zachoruje rano. To ulga, gdy istnieją wiążące umowy, na które jako ojciec mogę się powołać z czystym sumieniem.

Domowe biuro, konta czasu pracy z elastycznymi godzinami pracy itp. to przykłady opcji, które mogą zapewnić większą elastyczność w zakresie równoważenia własnych życzeń, potrzeb dzieci i oczekiwań pracodawcy.

Z mojego doświadczenia wynika, że pomocne jest również, jeśli ojciec pozwala sobie na wakacje bez dzieci w międzyczasie, jeśli jest to możliwe. Zgodnie z mottem: Jeśli tata ma się dobrze - dzieci mają się dobrze.

Zależy to od wielu czynników i może być rozpatrywane wyłącznie indywidualnie. Ponadto samotni ojcowie niekoniecznie znajdują się w świecie, w którym mogą zorganizować wszystko tak, jak chcą.

Często istnieją liczne ograniczenia strukturalne lub związane z podażą, których nie można po prostu odsunąć na bok. Z jednej strony, ramy finansowe muszą być odpowiednie, a z drugiej strony, osobiste potrzeby każdego dziecka i samego ojca muszą być przynajmniej w wystarczającym stopniu brane pod uwagę.

Zrozumiała reakcja ze strony pracodawcy jest pomocna, zwłaszcza w początkowym okresie wspólnego dorastania, dopóki sprawy się nie uspokoją. Aby móc skutecznie negocjować, warto wcześniej dokładnie przemyśleć, co mogę zaoferować mojemu pracodawcy (np. pracę z domu lub pracę w weekendy, kiedy dzieci są pod opieką innych osób itp.)

Ogólnie uważam, że ojcowie tutaj są bardzo zaangażowani i kompetentni. Liczne badania wykazały, że ojcowie są do tego bardzo zdolni. Jeden lub dwóch z nich może nawet poprosić siostrę o pomocną dłoń, ale większość ojców, których spotkałem, podejmuje się zarówno zadań domowych, jak i opiekuńczych.

Czasami może to być inaczej postrzegane z "zewnątrz". Na przykład, widziałem, że po bardziej intensywnych procesach separacji i rozwodu, matka czasami martwi się i dzwoni, ponieważ czuje, że jej dziecko jest niedostatecznie zadbane przez ojca. Jednak po bliższym przyjrzeniu się zwykle okazuje się, że chociaż oboje rodzice mają różne pomysły, dziecko czuje się równie dobrze pod opieką obojga - po prostu inaczej.

Oczywiście, życie z dziećmi zawsze charakteryzuje się niespodziankami i wyzwaniami, ale często są one równoważone przez przytulanie, zabawę i znaczące chwile.

Jako samotny ojciec zawsze jestem w centrum wydarzeń i przede wszystkim ponoszę wyłączną odpowiedzialność. Może to czasami prowadzić do poczucia się jak samotny wojownik i osiągnięcia granic własnej siły. Moim zdaniem właśnie wtedy warto pomyśleć o profesjonalnej pomocy, zanim sytuacja się załamie. Neutralna osoba, która pomaga uporządkować sprawy, zrozumieć, mediować, interpretować i ustalać pomocne priorytety, może być na wagę złota.

Z jednej strony tak, z drugiej nie. Myślę, że są sytuacje, w których dla obojga rodziców ma znaczenie, czy wychowują córkę czy syna, i są sytuacje, w których nie ma to znaczenia.

Jeśli mój syn przychodzi do mnie, aby porozmawiać ze mną jako ojcem o problemach z napletkiem, prawdopodobnie mam łatwiej niż wtedy, gdy moja córka chce omówić ze mną odpowiedni tampon. Po prostu dlatego, że mogę mieć więcej do powiedzenia na ten pierwszy temat. Widziałam jednego lub dwóch ojców, którzy czuli się tymczasowo niepewnie, dopóki nie znaleźli odpowiedniego dla siebie stanowiska lub nie otrzymali pomocnego wsparcia od innych opiekunek.

Inne tematy, takie jak ustalanie granic, godzina policyjna i czas na komputer itp. prawdopodobnie w najlepszym razie stanowią postrzeganą różnicę, ale nie w rzeczywistości.

Niekoniecznie jest tak, że brakuje kobiecego wzoru do naśladowania. Wielu rodziców całkiem dobrze radzi sobie z osiągnięciem porozumienia w sprawie wspólnej odpowiedzialności. Jeśli ojciec ponosi teraz główną odpowiedzialność, matka może nadal być obecna w życiu dzieci.

Niemniej jednak prawdopodobnie pojawią się sytuacje, które mogą stanowić wyzwanie zarówno dla córki, jak i ojca. Zwłaszcza, gdy córka staje się kobietą i pojawiają się prawdziwe "kobiece sprawy". Zauważyłem jednak, że wielu ojców jest w tej kwestii bardzo szczerych.

Niektórzy mówią: "Będę musiał najpierw przeprowadzić pewne badania, ale nie wiem, czy to wystarczy". Inni mówią na przykład: 'To naprawdę nie moja sprawa z tamponami, miesiączkami, badaniami przesiewowymi w kierunku raka szyjki macicy i innymi rzeczami, nawet nie chcę się w to zagłębiać. Zapytałem moją siostrę, czy może wyjaśnić to z moją córką".

Więc wielu ojców zastanawia się, które zaufane kobiety-opiekunki mogą ich wspierać w tych sprawach, a tym samym mogą być wzorem do naśladowania dla ich córki (obok jej matki). Dlatego uważam, że w pewnym sensie jest to kwestia typu: Co mogę zrobić? Gdzie mogę się jeszcze czegoś nauczyć, a gdzie chcę? Co tak naprawdę mi nie odpowiada i jakie są alternatywy?

Przede wszystkim należy dać dzieciom czas na powolne przyzwyczajenie się do tego.

W takich sytuacjach dzieci często doświadczają chaosu mieszanych uczuć: z jednej strony prawdopodobnie chcą, aby ich ojciec miał dziewczynę (lub chłopaka), z drugiej strony pozostają lojalne wobec matki (byłej partnerki), a po trzecie mogą martwić się możliwymi zmianami i nowymi trudnościami. A jest jeszcze wiele innych rzeczy, które mogą ich zająć....

Z perspektywy ojca wskazane jest zatem postępowanie z dużą wrażliwością, aby dzieci nie były stawiane przed faktem dokonanym z dnia na dzień. W takich okolicznościach wskazane jest ostrożne podejście i staranne budowanie relacji.

Ojcowie, którzy natychmiast przedstawiają swoim dzieciom nową mamę, prawdopodobnie nadmiernie obciążą je emocjonalnie, nawet jeśli sami chcą jedynie wyrazić chęć wsparcia.

Podejście rozłożone w czasie, które zaczyna się od pierwszych kilku godzin kontaktu i aktywności i powoli rośnie wraz z zaufaniem dzieci do wspólnego środowiska, jest najbardziej odpowiednie, bez narażania ich własnego pragnienia wspólnoty.

Myślę, że zależy to od wielu czynników. Moim zdaniem akceptacja wyłącznej odpowiedzialności ojcowskiej stała się obecnie rzeczywistością w umysłach wielu ludzi. Jednak czasami z ograniczającymi pytaniami: "Czy naprawdę uważa Pan, że może to zrobić...? Czy ona nie potrzebuje teraz mamy?

Wielu ojców, których spotykam, ma duże wsparcie ze strony swoich rodzin. Zwłaszcza, gdy zostali porzuceni. Wtedy to często matka musi liczyć się z ostrymi oskarżeniami: "Jak mogła zrobić to dzieciom?"

Kiedy ojcowie doświadczają krytyki i sceptycyzmu, często pochodzi to od pracodawcy, z pewnością także w ich własnym interesie. W procesach coachingowych z menedżerami często słyszę, że jeśli chodzi o planowanie personelu, mają teraz kolejną grupę w postaci zaangażowanych ojców, z którymi (trudniej) im planować, ponieważ nie wiedzą, czego mogą się spodziewać i na czym mogą polegać. Czasami powoduje to presję, która (nierzadko) objawia się krytyką i brakiem zrozumienia. Kiedy pojawiają się takie komentarze, lubię zastanowić się ze specjalistami nad wartością dodaną, jaką zaangażowanie ojca może mieć dla firmy i poczucia wspólnoty.

Tak. Chylę czoła przed każdym ojcem (i każdą matką) i składam im wszystkim wyrazy pełnego szacunku! Z własnego doświadczenia wiem, jak pomocne było często, gdy moja żona i ja byliśmy w stanie tymczasowo usunąć się z pewnych stresujących sytuacji z dziećmi. Życzę więc wszystkim samotnym tatom (i mamom) dużo siły, małych oaz w codziennym życiu i kilku stałych, pomocnych skoczków u boku, którym mogą zaufać i na których mogą polegać, gdy potrzebują przerwy!