Podział obowiązków zawodowych oparty na partnerstwie

Często planowanie rodzinne przebiega w następujący sposób: rodzi się upragnione dziecko, urlop rodzicielski dobiega końca i nagle jedno z rodziców zaczyna pracować mniej. Dzieje się tak bez podjęcia rzeczywistej decyzji. Być może miejsce w żłobku było dostępne tylko w niepełnym wymiarze godzin. Być może drugi z partnerów zarabia znacznie więcej lub pracodawca wykazał się niewielką elastycznością. Wiele par dopiero później uświadamia sobie, że nigdy nie uzgodniło w sposób sprawiedliwy, w jaki sposób chcą podzielić się obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi. A przecież warto właśnie to zrobić. W niniejszym artykule zapoznają się Państwo z różnymi modelami i sposobami podejmowania decyzji.

Model aktywności zawodowej, na który decydują się pary po narodzinach dziecka, ma długofalowy wpływ nie tylko na harmonogram tygodniowy: decyduje on o tym, kto zachowa niezależność finansową, kto zachowa możliwości rozwoju zawodowego oraz kto w podeszłym wieku będzie dysponował wystarczającą emeryturą. Jednocześnie decyduje on o tym, ile przestrzeni ma każde z rodziców, aby wczuć się w nową rolę matki i ojca oraz zbudować bliską więź z dzieckiem. Zaufanie i poczucie bezpieczeństwa rozwijają się bowiem przede wszystkim dzięki wspólnie spędzonemu czasowi w codziennym życiu. Ponadto decyzja ta wpływa na to, na ile oboje partnerzy będą w dłuższej perspektywie zadowoleni ze swoich ról. W najlepszym przypadku oboje rodzice podejmują tę decyzję świadomie i po dokładnym rozważeniu wszystkich za i przeciw. To, co zostało świadomie wybrane, można później wspólnie ponownie ocenić i zmienić.

Wiele par rozmawia o imionach dla dziecka, wyposażeniu pokoju dziecięcego i najlepszym wózku. Kwestia tego, kto i w jakim wymiarze będzie pracował w przyszłości oraz jakie konsekwencje będzie to miało w dłuższej perspektywie dla partnerów, związku i rodziny, jest często odkładana na później. Sprawiedliwy model można jednak stworzyć jedynie w oparciu o szczere rozmowy, które należy przeprowadzić na wczesnym etapie. Najlepiej zanim codzienność przejmie za Państwa wszystkie decyzje.

Niniejszy przewodnik po rozmowach dla rodziców i przyszłych rodziców może pomóc Państwu w znalezieniu dobrego rozwiązania. Proszę otwarcie wymieniać się poglądami. Nie ma złych odpowiedzi. Chodzi o to, jak oboje chcą Państwo kształtować przyszłość swojej rodziny.

1. Jakie są Państwa potrzeby finansowe – i na co Państwo mogą sobie pozwolić?

Za tym pytaniem kryje się coś więcej niż tylko spojrzenie na stan konta. Chodzi również o to, kto byłby zależny od kogo, co się stanie, jeśli związek ulegnie zmianie, oraz jakie bezpieczeństwo finansowe oboje Państwo sobie życzą.

2. W jakim stopniu ludzie są przywiązani do swojej pracy?

Praca to nie tylko pieniądze. Dla wielu osób praca stanowi ważną część ich tożsamości i wiąże się z uznaniem, kontaktami społecznymi oraz osobistą satysfakcją. Dotyczy to zarówno matek, jak i ojców, i jest to czynnik, którego nie można pominąć przy podejmowaniu decyzji.

3. Jak postrzegam swoją rolę jako osoby bliskiej dziecku?

Osoba, która na co dzień intensywnie opiekuje się dzieckiem, z czasem buduje z nim głęboką więź, zdobywa wiedzę, wypracowuje rutyny i poczucie pewności w zaspokajaniu jego potrzeb. Jak najbardziej partnerski udział obojga rodziców może przyczynić się do wspólnego ponoszenia odpowiedzialności oraz kształtowania opieki na zasadach równoprawnej współpracy.

4. Jakie potrzeby ma nasze dziecko i co mogą zapewnić placówki opieki pozarodzinnej?

To pytanie często budzi silne emocje. Jednak mogą Państwo zadać sobie to pytanie w oderwaniu od norm społecznych i bez wyrzutów sumienia. Czego naprawdę potrzebuje Państwa dziecko? Dobre przedszkola, opiekunki i wykwalifikowane placówki opiekuńcze nie są „rozwiązaniem awaryjnym”, lecz miejscami, które otwierają przed dziećmi ważne możliwości rozwoju i nauki.

5. Kto ponosi jakie ryzyko?

Podział obowiązków ma długoterminowe konsekwencje, które ujawniają się najpóźniej w podeszłym wieku. Osoba, która pracuje mniej, gromadzi mniejsze uprawnienia emerytalne, jest bardziej zależna od dochodów partnera lub partnerki i zazwyczaj znajduje się w niekorzystnej sytuacji finansowej w przypadku rozstania.

6. Jak wyobrażamy sobie przyszłość za 10 lat – w jakiej sytuacji chcielibyśmy się znaleźć?

Spojrzenie w przyszłość pomaga właściwie ocenić krótkoterminowe decyzje i kompromisy. Praca dorywcza lub w niepełnym wymiarze godzin, która obecnie dobrze wpisuje się w życie rodzinne, może powodować osobistą niezadowolenie i stać się ślepą uliczką – ale nie musi. Obie opcje są możliwe. Ważne jest, aby nie pozostawiać tego przypadkowi.

To, co sprawdza się w przypadku sąsiedzkiej rodziny, niekoniecznie musi być odpowiednie dla Państwa. A to, co dziś pasuje Państwa rodzinie, za trzy lata może wyglądać zupełnie inaczej. Decydujące znaczenie ma nie to, jaki model wybierają Państwo dzisiaj, ale gotowość do ciągłego wspólnego ponownego rozważania tej kwestii. Z otwartymi kartami, na równi i ze świadomością tego, co dzięki temu zyskują Państwo dla swojej rodziny, ale także z czym będą Państwo musieli się pogodzić w dłuższej perspektywie. Kto tak postępuje, jest już o krok do przodu.

Sposób, w jaki rozdzielą Państwo miesiące zasiłku rodzicielskiego, ma bezpośredni wpływ na Państwa przyszły model pracy. Jeśli oboje partnerzy skorzystają z urlopu rodzicielskiego na wczesnym etapie, stworzy to podstawę do bardziej symetrycznego podziału obowiązków w późniejszym okresie. Informacje na temat zasiłku rodzicielskim dostępne są tutaj, na portalu Familienportal.NRW, a także w kalkulator zasiłku rodzicielskiego na federalnym portalu rodzinnym pomogą Państwu w planowaniu.