Ochrona przed upałem dla dzieci

W Niemczech temperatura coraz częściej przekracza 30 stopni. Przy ładnej pogodzie dzieci często spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu – bawiąc się, uprawiając sport lub spotykając się z przyjaciółmi. Jednocześnie upał stanowi obciążenie dla organizmu. Dzięki kilku prostym środkom można uniknąć zagrożeń dla zdrowia.

Dzieci często mają większe trudności z oceną zagrożeń związanych z wysokimi temperaturami niż dorośli. Podczas zabawy lub uprawiania sportu wiele z nich zapomina o piciu lub zbyt późno dostrzega sygnały ostrzegawcze wysyłane przez organizm.

Duże upały mogą prowadzić do odwodnienia, problemów z krążeniem lub wyczerpania cieplnego. Szczególnie narażone są dzieci podczas intensywnej aktywności fizycznej, bezpośredniego nasłonecznienia lub gdy piją zbyt mało.

Zasadniczo obowiązuje zasada: im młodsze dziecko, tym wrażliwiej reaguje na wysokie temperatury.

Najchłodniejsze i najprzyjemniejsze pory dnia to poranki i wczesny wieczór. Dłuższe przebywanie na świeżym powietrzu, a także uprawianie sportu, jazda na rowerze lub inne wymagające aktywności fizyczne należy w miarę możliwości przenieść na te pory dnia.   

Promieniowanie słoneczne jest szczególnie intensywne między godz. 10:00 a 17:00. W tym czasie dzieci powinny w miarę możliwości bawić się w cieniu lub przebywać w chłodniejszych pomieszczeniach. Osoby przebywające na zewnątrz powinny ograniczyć wysiłek fizyczny.

Najlepszą ochroną przed upałem, słońcem i promieniowaniem UV jest odpowiednia odzież. 

Zaleca się

• jasną odzież, 
• luźne i przewiewne kroje,
• materiały oddychające, takie jak włókna naturalne, np. bawełna lub len,
• nakrycie głowy z daszkiem lub szerokim rondem,
• okulary przeciwsłoneczne.

Ponadto wszystkie odkryte partie skóry należy posmarować wodoodpornym kremem przeciwsłonecznym o współczynniku ochrony 50 lub 50+. Aby zapewnić dobrą ochronę, krem przeciwsłoneczny należy nałożyć najlepiej już na pół godziny przed wyjściem na zewnątrz i regularnie go odnawiać – zwłaszcza po kąpieli lub w przypadku intensywnego pocenia się. Należy zachować ostrożność również przy zachmurzonym niebie.

Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta również zapotrzebowanie na płyny. Dzieci powinny pić regularnie, a nie czekać, aż poczują pragnienie.

Proszę wspierać swoje dziecko w tym zakresie,

• podając mu do każdego posiłku niesłodzony napój,
• przypominając mu o regularnym piciu,
• zapewniając dziecku wystarczającą ilość napojów podczas zajęć sportowych.

Najlepiej sprawdzają się woda oraz niesłodzone herbaty owocowe lub ziołowe. Napoje mogą być schłodzone, ale nie powinny być podawane lodowato zimne.

Szczególnie po uprawianiu sportu lub dłuższym przebywaniu na słońcu należy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Pokarmy bogate w wodę, takie jak melony, ogórki, jagody czy pomidory, dodatkowo wspomagają nawodnienie organizmu.

Latem można uprawiać piłkę nożną, jeździć na rowerze lub wykonywać inne aktywności sportowe. Jednak w przypadku dużych upałów trening należy w miarę możliwości przenieść na chłodniejsze godziny poranne lub wieczorne.

Należy pamiętać o regularnych przerwach na picie oraz wystarczających okresach odpoczynku w cieniu. W przypadku zawrotów głowy, nudności lub bólu głowy należy natychmiast przerwać wysiłek fizyczny.

Najskuteczniejszą strategią zapewnienia chłodu w domu jest wietrzenie o odpowiedniej porze dnia: 

• Wietrzenie w nocy i wczesnym rankiem, 
• w ciągu dnia należy zamknąć okna, a także
• rolety, zasłony lub żaluzje.

Wentylator wprawdzie nie schładza powietrza, ale często zapewnia większy komfort. Strumień powietrza nie powinien jednak być stale skierowany bezpośrednio na ciało.

W nocy lekka bielizna nocna i cienki letni koc sprzyjają spokojnemu senowi.

Pływanie i kąpiele zapewniają przyjemne ochłodzenie. Jednak po dłuższym przebywaniu na słońcu Państwa dziecko nie powinno wskakiwać do zimnej wody w stanie przegrzania, lecz najpierw powoli schłodzić organizm, aby układ krążenia mógł dostosować się do różnicy temperatur. Proszę wyjaśnić, że zapaść krążeniowa w wodzie wiąże się z poważnym ryzykiem utonięcia.

Stosowanie filtrów przeciwsłonecznych jest szczególnie ważne podczas przebywania nad wodą i w wodzie. Podczas pluskania się i pływania koszulka z krótkim rękawem lub koszulka z ochroną UV zapewnia dodatkową ochronę skóry na ramionach i plecach. Po kąpieli należy ponownie nałożyć filtr przeciwsłoneczny.

Ważne: Nawet dzieci w wieku szkolnym nie powinny bawić się nad wodą ani w wodzie bez nadzoru. W przypadku dzieci szczególnie ważne jest, aby potrafiły one właściwie ocenić swoje umiejętności pływackie, pływały wyłącznie w wyznaczonych miejscach kąpielowych i pod żadnym pozorem nie wskakiwały do nieznanych akwenów.

Objawy te mogą wskazywać na stres cieplny lub początkowe wyczerpanie cieplne:

• obfite pocenie się,
• zaczerwieniona twarz,
• bóle głowy,
• zawroty głowy,
• nudności,
• szumy w uszach,
• zmęczenie,
• trudności z koncentracją,
• niezwykłe osłabienie lub apatia.

W razie podejrzeń należy natychmiast przenieść dziecko w cień lub do chłodnego pomieszczenia. W razie potrzeby należy zdjąć zbyt ciepłą odzież, przyłożyć wilgotne, niezbyt zimne okłady oraz zaproponować dziecku coś do picia.

Udar słoneczny może wystąpić, gdy głowa i kark są przez dłuższy czas narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Szczególnie narażone są dzieci bez nakrycia głowy. Pod wpływem silnego nasłonecznienia głowa i kark ulegają przegrzaniu, co może powodować podrażnienie opon mózgowych. 

Typowe objawy udaru słonecznego mogą obejmować:

• bóle głowy,
• zawroty głowy,
• nudności i wymioty,
• zmęczenie,
• rozgorączkowana i zaczerwieniona twarz.

W razie podejrzenia należy natychmiast przenieść dziecko w cień lub do chłodnego miejsca. Należy schłodzić głowę i kark wilgotnym ręcznikiem. Uwaga: Nie należy stosować okładów chłodzących z zamrażarki – nagły chłód może spowodować zbyt silne skurczenie naczyń krwionośnych, co może nasilić nagromadzenie ciepła w głowie i doprowadzić do zapaści krążeniowej.

Jeśli dolegliwości nie ustępują lub pojawiają się dodatkowe objawy, należy udać się do gabinetu lekarskiego.

Gdy w warunkach ekstremalnego upału organizm nie jest już w stanie regulować temperatury, dochodzi do udaru cieplnego. Udar cieplny stanowi stan nagły i może spowodować uszkodzenie narządów, takich jak serce, płuca i mózg. 

Objawami ostrzegawczymi mogą być:

• gorąca, zaczerwieniona skóra,
• brak pocenia się pomimo dużego upału,
• silne bóle głowy,
• wymioty,
• otępienie, a nawet zaburzenia świadomości,
• drgawki.

Udar cieplny wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. W takim przypadku należy wezwać pogotowie ratunkowe pod numerem 112.