Endometrioza

Wiele kobiet zna ten problem: bóle podbrzusza podczas miesiączki. Jednak u około dwóch milionów kobiet w Niemczech dolegliwości te wykraczają daleko poza ten zakres. Endometrioza to przewlekła choroba, o której wciąż niewiele się mówi, a która jednak w znacznym stopniu ogranicza życie wielu kobiet. Niniejszy artykuł zawiera przystępny przegląd objawów, metod diagnostycznych i możliwości leczenia oraz wskazuje, gdzie osoby dotknięte tą chorobą mogą uzyskać pomoc.

W przypadku endometriozy tkanka przypominająca błonę śluzową macicy rozrasta się poza macicą. Ogniska endometriozy często występują na jajnikach, jajowodach lub otrzewnej. Choroba może również dotyczyć jelita, moczowodu, opłucnej, pochwy i innych narządów. Tkanka ta reaguje na zmiany hormonalne zachodzące w cyklu miesiączkowym. Może to prowadzić do stanów zapalnych, zrostów i blizn.

Choroba ta ma charakter łagodny, jednak często towarzyszy jej silny ból. Szacuje się, że dotyka ona od 10 do 15 procent dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym. Niektóre kobiety cierpiące na tę chorobę odczuwają jedynie niewielkie dolegliwości, inne natomiast doświadczają znacznych ograniczeń w życiu codziennym oraz w relacjach partnerskich.

Objawy mogą być złożone i zmienne. Do częstych objawów wskazujących na endometriozę należą:

• skurczowe bóle podbrzusza przed miesiączką i w jej trakcie
• Obfite lub przedłużające się krwawienia
• Problemy krążeniowe związane z bólami menstruacyjnymi
• Bóle brzucha i pleców przed miesiączką oraz w jej trakcie
• Bóle podczas owulacji w połowie cyklu
• Ból podczas stosunku płciowego
• Niechciana bezpłodność
• Problemy trawienne podczas menstruacji
• Inne objawy towarzyszące, takie jak bóle głowy, nudności i zmęczenie

Objawy te nie występują u wszystkich kobiet dotkniętych tą chorobą. Niektóre schorzenia pozostają niewykryte lub są wykrywane przypadkowo, na przykład gdy nie udaje się zajść w ciążę.

W kontekście endometriozy kobiety dotknięte tą chorobą zastanawiają się nad możliwością zajścia w ciążę. W rzeczywistości choroba ta może wpływać na możliwość zajścia w ciążę, na przykład gdy zrosty lub torbiele upośledzają funkcjonowanie jajników i jajowodów.

Jednak endometrioza nie oznacza automatycznie, że ciąża nie jest możliwa. Wiele kobiet cierpiących na endometriozę zachodzi w ciążę, czasami pod opieką medyczną.

Jeśli pragną Panie mieć dziecko, a nie udaje się to zrealizować, powinny Panie jak najwcześniej zasięgnąć porady lekarza. Specjalistyczne ośrodki i kliniki leczenia niepłodności mogą również w przypadku endometriozy wskazać indywidualne możliwości i zapewnić odpowiednią opiekę.

W przypadku podejrzenia endometriozy istnieją różne metody pozwalające na rozpoznanie tej choroby:

• Wywiad: Obserwacja objawów bólowych oraz ich związku czasowego z cyklem miesiączkowym
• Badanie ultrasonograficzne: Za pomocą badania ultrasonograficznego można obecnie dobrze rozpoznać nieprawidłowości w budowie tkanek macicy, jajników i jajowodów, jednak nie zawsze udaje się wykryć wszystkie postacie choroby. 
• Rezonans magnetyczny (RM): Badanie RM może dodatkowo przyczynić się do wyjaśnienia diagnozy. 
• Laparoskopia: W celu przeprowadzenia badania histopatologicznego można wykonać laparoskopię operacyjną. W ramach tej procedury można również usunąć już widoczne ogniska chorobowe.

Ponieważ dolegliwości są złożone i niespecyficzne, postawienie diagnozy jest często trudne i czasami trwa kilka lat.

W leczeniu endometriozy dostępne są różne metody terapeutyczne:

• Leczenie farmakologiczne, np. terapia hormonalna
• Leczenie bólu
• Zabiegi chirurgiczne
• Środki uzupełniające, takie jak fizjoterapia,  
• zmiana diety lub techniki relaksacyjne

Celem leczenia jest złagodzenie dolegliwości i poprawa jakości życia. Wybór odpowiedniej metody leczenia zależy od konkretnego przypadku, stopnia zaawansowania choroby oraz tego, które narządy są nią dotknięte. Wszystkie metody terapeutyczne mają swoje zalety i wady. Strategię leczenia należy zatem omówić wspólnie z lekarzem prowadzącym i dostosować ją indywidualnie.

Bóle związane z endometriozą nie stanowią „normalnej” części miesiączki. Wczesna diagnostyka może pomóc w lepszym zidentyfikowaniu dolegliwości i zastosowaniu ukierunkowanego leczenia. Pierwszym krokiem jest rozmowa z ginekologiem lub specjalistyczną poradnią. W przypadku podejrzenia choroby możliwe jest skierowanie do centrum leczenia endometriozy. Pracują tam specjaliści posiadający doświadczenie w zakresie złożoności tej choroby.

Endometrioza często wiąże się z poczuciem wstydu. Wiele dolegliwości dotyczy takich kwestii, jak miesiączka, bóle podbrzusza i seksualność. Niektórym osobom trudno jest o tym mówić, ponieważ objawy te mają bardzo osobisty charakter.

Ponadto bóle menstruacyjne przez długi czas uznawano za „normalne”. Wiele osób cierpiących na endometriozę słyszy takie stwierdzenia jak: „Bóle menstruacyjne nie są niczym niezwykłym”, „Nie przesadzaj” lub „Po prostu jesteś zbyt wrażliwa”. W ten sposób dolegliwości są bagatelizowane.  

Tym ważniejsze jest więc rozmawianie o objawach i dzielenie się wiedzą na temat endometriozy. Większe zrozumienie może przyczynić się do tego, że osoby dotknięte tą chorobą szybciej znajdą wsparcie.