Pakiet edukacyjno-integracyjny (BuT)
Równość szans od samego początku
Trudna sytuacja finansowa rodzin i brak możliwości uczestnictwa dzieci z tych rodzin są ze sobą ściśle powiązane. Jednak podmioty samorządowe dysponują skutecznymi narzędziami, dzięki którym mogą wspierać rodziny i dzieci oraz łagodzić część tych skutków.
Dlaczego ważne jest wspieranie edukacji i uczestnictwa w życiu społecznym?
Ryzyko ubóstwa lub faktyczne dotknięcie nim ma wpływ na całą rodzinę. Oprócz bezpośrednich trudności związanych z zaspokajaniem codziennych potrzeb oraz często towarzyszących im napięć wewnątrzrodzinnych, sytuacje ubóstwa znacznie ograniczają uczestnictwo społeczne i szanse edukacyjne dzieci.
W 2024 r. w Nadrenii Północnej-Westfalii 23,3% wszystkich dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia było zagrożonych ubóstwem (źródło: IT.NRW, Krajowy Urząd Statystyczny, wyniki mikrocensusu). Różnice między rodzinami a osobami bezdzietnymi są przy tym bardzo znaczne: szczególnie narażone na ubóstwo są osoby samotnie wychowujące dzieci (45,9%) oraz rodziny wielodzietne (33,2%).
Ubóstwo jako czynnik ryzyka
Dla dzieci i młodzieży dorastanie w ubóstwie, oprócz wyrzeczeń i ograniczeń, ma również wyraźny wpływ na kolejne etapy życia (źródło: Niemiecki Instytut Interdyscyplinarnych Badań nad Polityką Społeczną, 2023):
- Brak środków finansowych na zajęcia pozalekcyjne znacznie ogranicza możliwości uczestnictwa w życiu społecznym.
- Sport, muzyka, kultura i inne zajęcia są jednak ważne nie tylko dla prawidłowego rozwoju młodych ludzi, ale także dla ich szans na samodzielne życie.
- Tam, gdzie brakuje środków na ofertę edukacyjną, możliwości edukacyjne w przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich pozostają niewykorzystane.
- Powstają w ten sposób nierówności, które później można wyrównać jedynie przy ogromnych trudnościach.
Jednak żadne dziecko nie powinno być pokrzywdzone. Wszyscy powinni mieć równe szanse na prawidłowy rozwój. Przyczyniają się do tego świadczenia w ramach pakietu edukacyjno-integracyjnego (BuT).
Świadczenia BuT i podstawy prawne
Pakiet edukacyjno-integracyjny wprowadzono w 2011 roku w celu stworzenia materialnych podstaw dla zapewnienia równych szans dzieciom, młodzieży i młodym dorosłym, których rodzice są uzależnieni od określonych świadczeń transferowych państwa.
Podstawy prawne uprawnienia
- Zasiłek obywatelski zgodnie z §§ 7, 19, 28, 29 SGB II
- Pomoc społeczna zgodnie z § 34 SGB XII
- Dodatek na dziecko lub Dodatek mieszkaniowy zgodnie z § 6b federalnej ustawy o zasiłku na dziecko (BKGG)
- Świadczenie dla osób ubiegających się o azyl zgodnie z § 3 ustawy o pomocy dla osób ubiegających się o azyl (AsylbLG)
Szczególny przypadek – rozwiązanie oparte na potrzebach przewiduje, że również rodziny, które nie są objęte standardowymi kwotami zasiłku, mają zgodnie z § 34a ust. 1 zdanie 2 SGB XII prawo do świadczeń w ramach BuT, o ile określone potrzeby dziecka w zakresie edukacji i uczestnictwa w życiu społecznym nie mogą zostać w pełni zaspokojone.
Elementy świadczeń
- Wycieczki szkolne i przedszkolne, wyjazdy klasowe
- pakiet materiałów szkolnych
- transport uczniów
- wsparcie edukacyjne
- posiłki obiadowe
- udział w życiu społecznym i kulturalnym społeczności
Korzystanie z usług BuT
Korzystanie ze świadczeń w ramach pakietu edukacyjno-integracyjnego nie jest systematycznie rejestrowane we wszystkich kategoriach uprawnień. Ponieważ dane dotyczące beneficjentów poszczególnych świadczeń z tego pakietu są gromadzone i przetwarzane w różny sposób, ich porównywalność jest ograniczona. Dostępne dane wskazują jednak, że z usług tych korzysta jedynie część osób uprawnionych. Więcej informacji na temat aktualnych badań można znaleźć między innymi tutaj.
Liczba zaangażowanych instytucji oraz różnorodność systemów prawnych w kontekście programu BuT świadczą o złożoności tego zagadnienia. Nie jest zatem możliwe dokonanie ogólnej oceny korzystania ze świadczeń w ramach programu BuT. Niezależnie od tego nie ulega wątpliwości, że istnieje potencjał do zwiększenia korzystania z tych świadczeń, co pozwoliłoby na zmniejszenie ryzyka ubóstwa.
Poprzez pakiet działań Ministerstwo ds. Rodziny Nadrenii Północnej-Westfalii pragnie zapewnić, aby więcej rodzin korzystało ze świadczeń w ramach programu BuT, a także umożliwić ukierunkowane działania na szczeblu gminnym i krajowym.
Więcej informacji Linki i pliki do pobrania
