Wspieranie edukacji i uczestnictwa

Edukacja i uczestnictwo: zwiększenie wykorzystania pakietu BuT

Minister ds. rodziny Verena Schäffer, zdjęcie: MKJFGFI / B. Thissen

Verena Schäffer, minister ds. rodziny kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia:

„Ubóstwo stanowi największe zagrożenie dla przyszłości dzieci i młodzieży. Musimy zatem zadbać o to, aby wszyscy młodzi ludzie w Nadrenii Północnej-Westfalii mieli szansę na rozwijanie swojego potencjału i uczestnictwo w życiu społecznym. Dlatego tak ważne jest, aby środki przeznaczone na wzmocnienie uczestnictwa dzieci i młodzieży dotkniętych ubóstwem lub zagrożonych ubóstwem, które mają im umożliwić dobre i zdrowe dorastanie, faktycznie do nich trafiały. Wspólnie z lokalnymi podmiotami moim celem jest zatem dalsze zwiększanie korzystania z usług edukacyjnych i integracyjnych.”

Czynniki wpływające na korzystanie ze świadczeń socjalnych i rodzinnych

Korzystanie ze świadczeń socjalnych i rodzinnych zależy od wielu czynników. Z odpowiedniej literatury naukowej wynika, że kluczowe znaczenie mają indywidualne zasoby rodzin oraz kształt tych świadczeń:

Indywidualne zasoby

Uprawnienia oraz wiedza na temat zasad funkcjonowania ➔ Podstawowe warunki skorzystania z pomocy
Doświadczenia związane z innymi świadczeniami socjalnymi
Postępowanie w zakresie pozyskiwania informacji
Sytuacja społeczno-ekonomiczna rodziny: Warunki życia i sytuacja dochodowa
Dane socjodemograficzne: poziom wykształcenia, znajomość języków obcych oraz płeć

Struktura świadczeń

Złożoność (np. proces składania wniosków)
Nakład pracy dla wnioskodawców
Komunikacja ze strony organów w przypadku wystąpienia lub powstania nowych uprawnień do świadczeń
Niezawodność świadczenia (m.in. wysokość, ryzyko zwrotu środków, dostosowania w czasie, automatyczna wypłata)
Sygnał i wizerunek świadczenia

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych (BMAS) 2016, Harnisch 2019, Bruckmeier i in. 2013, Baisch i in. 2023, Eurofound 2015, Friedrichsen i Schmacker 2019. © Prognos AG 2025

Aby zidentyfikować konkretne obszary wymagające zmian w celu zwiększenia korzystania z usług edukacyjnych i integracyjnych w Nadrenii Północnej-Westfalii oraz opracować odpowiednie działania, Ministerstwo ds. Rodziny podejmuje działania w kilku etapach:

proces dialogowy

W ramach dwóch warsztatów z udziałem przedstawicieli samorządów lokalnych odbyła się wstępna wymiana doświadczeń dotyczących praktyk administracyjnych związanych z wdrażaniem pakietu edukacyjno-integracyjnego oraz identyfikacją i opracowaniem przykładów dobrych praktyk.

Pod hasłem „Umożliwianie partycypacji – czynniki sukcesu dla lepszego wykorzystania pakietu BuT w Nadrenii Północnej-Westfalii” Ministerstwo ds. Rodziny zainicjowało 28 listopada 2024 r. w Düsseldorfie oraz 29 listopada 2024 r. w Dortmundzie wymianę doświadczeń z ekspertami z administracji publicznej i innych organizacji. Materiały merytoryczne firmy Prognos AG oraz dokumentacja obu warsztatów są dostępne do pobrania w pasku bocznym.

Umożliwianie partycypacji: wrażenia z 28 listopada 2024 r.

Ankieta wśród specjalistów

Ankieta internetowa dotycząca pakietu edukacyjno-integracyjnego (BuT) przeprowadzona wiosną 2025 r. miała na celu zebranie opinii i informacji na temat struktur BuT na szczeblu gminnym oraz uzyskanie ocen dotyczących przeszkód i czynników sprzyjających dostępowi do programu, a także wskazówek dotyczących jego wdrażania na miejscu. Ponadto w ramach ankiety wykorzystano możliwość zebrania i usystematyzowania istniejących przykładów dobrych praktyk.

Ankietowano kadrę kierowniczą placówek, które towarzyszą rodzinom w składaniu wniosków o BuT i/lub są odpowiedzialne za przyznawanie świadczeń BuT.

Jednym z wyników ogólnokrajowej ankiety internetowej jest to, że największymi przeszkodami dla rodzin są często bariery językowe, brak informacji o świadczeniach oraz częściowo skomplikowana procedura składania wniosków. Urzędy wymieniają ponadto niekompletne wnioski, brak zasobów oraz niewystarczającą cyfryzację jako główne problemy. Ponadto ankieta wyraźnie pokazuje, że w wielu gminach istnieją już ścisłe struktury współpracy, na przykład ze szkołami, placówkami opieki dziennej nad dziećmi lub szkolną służbą socjalną. Jednocześnie widać, że w zakresie cyfrowych procedur składania wniosków istnieje znaczne zapotrzebowanie na nadrobienie zaległości. Tylko 20 procent gmin oferuje możliwość złożenia wniosku w formie cyfrowej.

Wszystkie wyniki ankiety są dostępne do pobrania w pasku bocznym.

Materiały promocyjne

Warsztaty oraz ankieta wykazały, że na miejscu brakuje częściowo odpowiednich materiałów informacyjnych – zwłaszcza informacji wielojęzycznych oraz tych sporządzonych prostym językiem.

Na stronie Familienportal.NRW dostępne są wielojęzyczne materiały informacyjne dla rodzin i specjalistów. Plakaty, pocztówki i ulotki informacyjne w języku niemieckim, angielskim, włoskim, polskim, rumuńskim, tureckim, arabskim, ukraińskim oraz w języku uproszczonym można zamówić bezpłatnie lub pobrać w formie cyfrowej.

Warsztaty tematyczne

W nawiązaniu do wcześniej przeprowadzonych warsztatów i ankiety w styczniu i lutym 2026 r. odbyły się dwa warsztaty tematyczne. Były one skierowane w szczególności do specjalistów zatrudnionych w gminach.

Pod hasłem „Czy nie da się tego zrobić prościej?” odbyły się dwuczęściowe warsztaty online poświęcone tematyce wymiany danych. Pan Lukas Gruszewicz, inspektor ochrony danych i wykładowca w dziedzinie ochrony danych osobowych w sektorze społecznym, przedstawił zasady wymiany danych zarówno między organami administracji, jak i między organami a podmiotami trzecimi. W drugiej części warsztatów uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań dotyczących praktycznych aspektów tej kwestii.

Temat procedur administracyjnych był przedmiotem kolejnych warsztatów, które odbyły się w lutym 2026 r. w Bochum. Omówiono różne podejścia do uproszczenia i optymalizacji procedur administracyjnych.

Dokumenty i materiały dotyczące warsztatów są dostępne do pobrania w pasku bocznym.