Pakiet edukacyjno-integracyjny (BuT)
Równość szans od samego początku
Trudna sytuacja finansowa rodzin i brak możliwości uczestnictwa dzieci z tych rodzin są ze sobą ściśle powiązane. Jednak podmioty samorządowe dysponują skutecznymi narzędziami, które pozwalają wspierać rodziny i dzieci oraz łagodzić część tych skutków.
Dlaczego ważne jest wspieranie edukacji i uczestnictwa w życiu społecznym?
Ryzyko ubóstwa lub jego dotknięcie ma wpływ na całą rodzinę. Oprócz bezpośrednich trudności w zaspokajaniu codziennych potrzeb i często związanych z tym napięć wewnątrzrodzinnych, sytuacja ubóstwa znacznie ogranicza uczestnictwo społeczne i szanse edukacyjne dzieci.
W 2024 r. w Nadrenii Północnej-Westfalii 23,3% wszystkich dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia było zagrożonych ubóstwem (źródło: IT.NRW, Krajowy Urząd Statystyczny, wyniki mikrocensusu). Różnica między rodzinami a osobami bezdzietnymi jest przy tym bardzo duża: szczególnie narażone na ubóstwo są osoby samotnie wychowujące dzieci (45,9%) oraz rodziny wielodzietne (33,2%).
Ubóstwo jako czynnik ryzyka
Dla dzieci i młodzieży dorastanie w ubóstwie, oprócz wyrzeczeń i ograniczeń, ma również wyraźny wpływ na kolejne etapy życia (źródło: Niemiecki Instytut Interdyscyplinarnych Badań nad Polityką Społeczną, 2023):
- Brak środków finansowych na zajęcia pozalekcyjne znacznie ogranicza możliwości uczestnictwa w życiu społecznym.
- Sport, muzyka, kultura i inne zajęcia są jednak ważne nie tylko dla prawidłowego rozwoju młodych ludzi, ale także dla ich szans na samodzielne życie.
- Tam, gdzie brakuje środków na ofertę edukacyjną, możliwości kształcenia w żłobkach, szkołach podstawowych i średnich pozostają niewykorzystane.
- Powstają w ten sposób nierówności, które później można wyrównać jedynie przy ogromnym wysiłku.
Jednak żadne dziecko nie powinno być pokrzywdzone. Wszystkie powinny mieć równe szanse na prawidłowy rozwój. Przyczyniają się do tego świadczenia z pakietu edukacyjno-integracyjnego (BuT).
Świadczenia BuT i podstawy prawne
Pakiet edukacyjno-integracyjny wprowadzono w 2011 roku w celu stworzenia materialnych podstaw dla równości szans dzieci, młodzieży i młodych dorosłych, których rodzice są uzależnieni od określonych świadczeń socjalnych.
Podstawy prawne uprawnienia
- do zasiłku obywatelskiego zgodnie z §§ 7, 19, 28, 29 SGB II
- Pomoc społeczna zgodnie z § 34 SGB XII
- Dodatek na dziecko lub Dodatek mieszkaniowy zgodnie z § 6b federalnej ustawy o zasiłku na dziecko (BKGG)
- Świadczenie dla osób ubiegających się o azyl zgodnie z § 3 ustawy o świadczeniach dla osób ubiegających się o azyl (AsylbLG)
Szczególny przypadek rozwiązania opartego na potrzebach przewiduje, że również rodziny, które nie podlegają standardowym kwotom zasiłku, zgodnie z § 34a ust. 1 zdanie 2 SGB XII mają prawo do świadczeń BuT, o ile określone potrzeby dziecka w zakresie edukacji i uczestnictwa w życiu społecznym nie mogą zostać w pełni zaspokojone.
Elementy świadczeń
- Wycieczki szkolne i przedszkolne, wyjazdy klasowe
- pakiet materiałów szkolnych
- transport uczniów
- wsparcie w nauce
- posiłki w porze obiadowej
- udział w życiu społecznym i kulturalnym społeczności
Korzystanie ze świadczeń BuT
Korzystanie ze świadczeń w ramach pakietu edukacyjno-integracyjnego nie jest systematycznie rejestrowane w odniesieniu do wszystkich podstaw uprawnienia. Ponieważ dane dotyczące odbiorców poszczególnych świadczeń z tego pakietu są gromadzone i przetwarzane w różny sposób, ich porównywalność jest ograniczona. Dostępne dane wskazują jednak, że z usług tych korzysta jedynie część uprawnionych osób. Więcej informacji na temat aktualnych badań można znaleźć między innymi tutaj.
Liczba zaangażowanych instytucji oraz różnorodność systemów prawnych w kontekście BuT świadczą o złożoności tego zagadnienia. Nie jest zatem możliwe dokonanie ogólnej oceny korzystania ze świadczeń BuT. Niezależnie od tego nie ulega wątpliwości, że istnieje potencjał do zwiększenia korzystania z tych świadczeń, co pozwoliłoby zmniejszyć ryzyko ubóstwa.
Poprzez pakiet działań Ministerstwo ds. Rodziny Nadrenii Północnej-Westfalii pragnie doprowadzić do tego, aby więcej rodzin korzystało ze świadczeń w ramach programu BuT, a także umożliwić ukierunkowany rozwój na szczeblu gminnym i krajowym.
Więcej informacji Linki i pliki do pobrania
